بیانیه جناب آقای دکتر سید عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی ایران، در پنجاه و دومین نشست شورای وزیران امور خارجه سازمان همکاری اسلامی

-

بیانیه جناب آقای دکتر سید عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی ایران، در پنجاه و دومین نشست شورای وزیران امور خارجه سازمان همکاری اسلامی

به نام خداوند بخشنده مهربان

جناب آقای فؤاد محمد حسین، معاون نخست وزیر و وزیر امور خارجه جمهوری عراق،

آقای اسماعیل ولد شیخ احمد، دبیرکل سازمان همکاری اسلامی،

عالیجنابان،

خانم ها و آقایان،

سخنان خود را با قدردانی از دولت و مردم جمهوری عراق، همسایه و برادر ما، به دلیل میزبانی این نشست سازمان همکاری اسلامی و مهمان نوازی گرم آنان آغاز می‌کنم. انتصاب آقای اسماعیل ولد شیخ احمد به عنوان دبیرکل جدید را تبریک می‌گویم و برای ایشان آرزوی موفقیت کامل دارم. همچنین از جمهوری ترکیه به دلیل تمام تلاش هایی که در دوران ریاست موفق خود بر شورای وزیران امور خارجه سازمان همکاری اسلامی انجام داد، تشکر می‌کنم. افزون بر این، لازم می دانم از دبیرکل و دبیرخانه کل سازمان برای تلاش هایشان در آماده سازی این نشست قدردانی کنم.

شایسته است که در سرزمینی گرد هم آمده ایم که از دیرباز محل تلاقی تمدن‌ها بوده است، آن هم در زمانی که وحدت و گفت و گو در جهان اسلام بیش از هر زمان دیگری ضرورت دارد.

سازمان همکاری اسلامی‌با هدف ایجاد صدایی مشترک برای امت اسلامی و تقویت همبستگی، همکاری و دفاع از منافع مشترک ما تأسیس شد. باز نگه داشتن مسیر گفت و گو میان ما نشانه ضعف نیست، بلکه یک مسئولیت است. منشور سازمان ما بر اصولی استوار است که بازتاب دهنده اصول مندرج در منشور سازمان ملل متحد هستند. برابری حاکمیتی، تمامیت ارضی، عدم مداخله در امور داخلی، حل و فصل مسالمت آمیز اختلافات و خودداری از تهدید به زور یا توسل به زور. این اصول متعلق به هیچ کشور یا گروه خاصی از کشورها نیستند. این اصول از همه ما حمایت می‌کنند و هنگامی‌که به صورت گزینشی اجرا شوند، ارزش خود را از دست می دهند.

برادران و خواهران عزیز،

ایران همواره به تعهد خود نسبت به حقوق بین الملل، منشور سازمان ملل متحد و دیپلماسی پایبند بوده است. طی دو سال گذشته، ما به پیگیری دیپلماسی ادامه دادیم. ایالات متحده مسیر مخالف را انتخاب کرد. تجاوز، تهدید، ترور و جنگ اقتصادی، همراه با بی اعتنایی آشکار به حقوق بین الملل و منشور سازمان ملل متحد.

حدود پنج هزار نفر به شهادت رسیدند که صدها نفر از آنان زن و کودک بودند. ایالات متحده و رژیم اسرائیل، رهبر عالی ایران و دیگر مقام های ارشد سیاسی و نظامی‌کشور را ترور کردند. این اقدام نقضی فاحش از حقوق بین الملل است.

کشته شدن بیش از ۱۶۰ دانش آموز و معلم در میناب، حمله با مهمات خوشه ای به ورزشگاه لامرد، بمباران تأسیسات آب شیرین کن در جزیره قشم و حمله به مراسم عروسی در کوهستک، سیریک، تنها نمونه‌هایی از موارد مستند هستند. ایالات متحده و رژیم اسرائیل نمی‌توانند با جابه جا کردن جایگاه قربانی و متجاوز، این جنایت ها را تطهیر کنند.

از کشورهای عضو که در این روزهای دشوار با مردم ایران ابراز همبستگی کردند، تشکر می‌کنم و از کل سازمان می خواهم که در برابر حملات به حاکمیت و تمامیت ارضی یکی از کشورهای بنیان گذار آن، قاطعانه بایستد.

ایران از مردم، حاکمیت و منافع مشروع خود دفاع کرد و به این کار با استفاده از تمام ابزارهای لازم ادامه خواهد داد. ما هرگز به همسایگان خود حمله نکردیم، اما پایگاه‌ها و تأسیسات نظامی ایالات متحده را که متأسفانه در همسایگی ما قرار دارند، هدف قرار دادیم و منهدم کردیم. با این حال، هیچ تناقضی میان دفاع از حقوق خود و پیگیری صلح وجود ندارد. ما هزینه جنگ را می‌شناسیم و دقیقا به همین دلیل برای صلح ارزش قائلیم.

ایران خواهان برخورد ویژه نیست، بلکه تنها خواستار آن است که حقوق و مسئولیت ها به طور برابر درباره همه اجرا شوند. این مسئله در میدان نبرد حل نخواهد شد. صلح را نمی‌توان از طریق تهدید به نابودی بنا کرد.

ایران همچنین همچنان به تأمین امنیت و ایمنی کشتیرانی در تنگه هرمز متعهد است. این آبراه برای انرژی و تجارت بسیاری از کشورهای عضو ما اهمیتی حیاتی دارد. تا ۲۸ فوریه ۲۰۲۶، تنگه هرمز باز بود. ناامنی و اختلال در کشتیرانی دریایی از آن زمان تاکنون، نتیجه مستقیم اقدامات تجاوزکارانه ایالات متحده و رژیم اسرائیل و همچنین محاصره و اقدامات قهرآمیز اعمال شده از سوی ایالات متحده است.

امنیت را نمی‌توان با تکرار همان اقدامات به وضعیت عادی بازگرداند. نمی‌توان کشوری را بمباران کرد، آن را به نابودی تهدید کرد و تحت محاصره قرار داد و سپس انتظار داشت که امنیت کشتیرانی به حالت عادی بازگردد.

دیپلماسی در واقع در حال نتیجه دادن بود. ایران و ایالات متحده با مساعی جمیله پاکستان و حمایت قطر، که هر دو از اعضای این سازمان هستند، در ۱۷ ژوئن تفاهم نامه اسلام آباد را امضا کردند. بر اساس بند پنجم این تفاهم نامه، ایران متعهد شد ترتیبات لازم را برای تسهیل عبور ایمن کشتی‌ها فراهم کند. ما نیز بلافاصله گفت و گوهای فنی را با سلطنت عمان برای اجرای این تعهد آغاز کردیم.

ظرف دو هفته، تردد دریایی به حدود ۶۰ درصد از سطح پیش از جنگ بازگشت. اقدامات یکجانبه و عملیات نظامی‌بعدی ایالات متحده، اجرای این تفاهم نامه را متوقف کرد و سازوکارهای حل اختلاف پیش بینی شده در آن نیز کنار گذاشته شدند.

طی دو سال گذشته، ایران بارها و با حسن نیت مذاکره کرده است، اما در پاسخ، به جای دیپلماسی با اقدام نظامی مواجه شده است. این وضعیت، بی اعتمادی عمیقی نسبت به از سرگیری مذاکرات بدون دریافت تضمین‌های معتبر برای جلوگیری از تکرار چنین وضعیتی ایجاد کرده است.

با وجود این، ایران در را به روی دیپلماسی نبسته است. ما از طریق قطر، یک طرح مشخص هفت روزه را ارائه کرده ایم. در صورت فراهم شدن شرایط لازم، تنگه هرمز می‌تواند دوباره باز شود و عبور و مرور عادی دریایی ظرف هفت روز از سر گرفته شود. اکنون انتخاب با ایالات متحده است.

عالیجنابان،

مسئله فلسطین همچنان مسئله محوری جهان اسلام است و نمی‌توانیم در حالی از صلح سخن بگوییم که آن را نادیده می‌گیریم. فلسطین همچنان زخمی‌بر وجدان جامعه بین المللی است و غزه، به عنوان قربانی نسل کشی، به نماد شکست سازوکارهای بین المللی در حفاظت از غیرنظامیان تبدیل شده است.

ده‌ها قطعنامه نتوانسته اند به اشغالگری و خشونت پایان دهند. تداوم رنج مردم فلسطین، کشتار غیرنظامیان بی گناه به دست رژیم اسرائیل و تهدیدهای متوجه قدس شریف و اماکن مقدس آن، باید مایه نگرانی همگان باشد.

ایران در کنار مردم فلسطین ایستاده است و از سازمان همکاری اسلامی و همه اعضای آن می خواهیم هر اقدام لازم را برای پایان دادن به کشتار و محاصره انجام دهند و حفاظت از غیرنظامیان و حقوق مشروع مردم فلسطین را به اولویتی مشترک تبدیل کنند که با اقدامات عملی و هماهنگ پشتیبانی شود.

در پایان، مایلم از پیشنهاد برادر عزیزم، هاکان فیدان، وزیر محترم امور خارجه جمهوری ترکیه، برای تعیین روزی به عنوان روز یادبود نسل کشی غزه حمایت کنم.

در مورد یمن، مردم این کشور نزدیک به یک دهه است که با درگیری ویرانگر، محاصره ای طولانی مدت و محدودیت های شدید بر زیرساخت های حیاتی غیرنظامی مواجه هستند. نقش ایالات متحده و رژیم اسرائیل در تحمیل رنج بر مردم یمن انکارناپذیر است. فاجعه انسانی ناشی از این وضعیت همچنان یکی از وخیم ترین بحران‌های انسانی در جهان به شمار می رود و نقض های جدی حقوق بین الملل بشردوستانه نیز بدون مجازات ادامه دارد.

موضع ایران روشن و تغییرناپذیر است. ما از حاکمیت، استقلال، وحدت و تمامیت ارضی یمن و همچنین از حاکمیت، استقلال، وحدت و تمامیت ارضی عربستان سعودی حمایت می‌کنیم. ما از یک روند سیاسی مسالمت آمیز، فراگیر و جامع به عنوان تنها راهکار عملی و پایدار برای حل این مناقشه حمایت می‌کنیم. صلح پایدار از طریق تشدید تنش های نظامی یا اعمال فشار و اجبار حاصل نمی‌شود. راه حل نظامی وجود ندارد.

بحران‌های منطقه راه حل نظامی ندارند و اصرار بر رویکرد نظامی، در حالی که راه حل سیاسی نادیده گرفته می‌شود، تنها وضعیت را پیچیده تر می‌کند. ایران عمیقا نسبت به تحولات شبه جزیره عربستان نگران است و همچنان آمادگی دارد هرگونه کمک لازم را برای تسهیل گفت و گو میان طرف ها، بر اساس نقشه راه صلحی که پیش تر بر سر آن توافق کرده اند، ارائه دهد.

مردم یمن حق دارند با عزت زندگی کنند و از فشار، تحریم و محاصره رها باشند.

همکاران گرامی،

هیچ کشوری نمی‌تواند امنیت پایدار خود را به بهای ناامنی دیگران ایجاد کند. ما معتقدیم مسائل منطقه ما بهتر است در داخل همین منطقه و به دست کشورهای خود منطقه حل و فصل شوند، پیش از آنکه بهانه ای برای جنگ های قدرت های دوردست شوند.

در همین راستا، بر این باوریم که قلمرو، حریم هوایی و زیرساخت های هر یک از کشورهای منطقه باید صرفا در خدمت امنیت منطقه ای باشند و هرگز به سکویی برای سازماندهی حملات علیه یک کشور همسایه تبدیل نشوند. ما این سخن را با روحیه برادری و حسن همجواری بیان می‌کنیم.

مردم ما در یک منطقه و با یک آینده مشترک زندگی می‌کنند و انتخاب پیش روی ما ساده است. یا با یکدیگر امنیت می سازیم یا همگی ناامنی را تجربه خواهیم کرد. ایران آمادگی دارد با همه برادران و همسایگان خود برای تحقق گزینه نخست همکاری کند.

ایران اجبار، تهدید یا ارعاب را نمی‌پذیرد و تحت فشار از حقوق حاکمیتی خود دست نخواهد کشید. با این حال، همچنان آماده گفت و گو بر اساس احترام متقابل و تضمین‌های معتبر هستیم.

بار دیگر از میزبانان عراقی خود تشکر می‌کنم و برای این نشست آرزوی موفقیت دارم تا در خدمت وحدت، صلح، امنیت و رفاه امت اسلامی‌باشد.

از شما سپاسگزارم